De behandeling van ernstige psychiatrische stoornissen vindt meestal óf in de GGZ óf in de verslavingszorg plaats. Veel patiënten vallen tussen wal en schip omdat verslaving en psychiatrische problematiek vaak met elkaar verweven zijn. Het is daarom belangrijk om in een geïntegreerde behandeling oog te hebben voor beide terreinen en de onderlinge samenhang.
Hoe ziet zo'n geïntegreerd behandelaanbod eruit? Op deze pagina geven we een overzicht van een aantal belangrijke elementen die deel uitmaken van een geïntegreerde dubbele diagnose behandeling. Motivatiestadia Het geïntegreerd behandelaanbod IDDT (Integrated Dual Disorders Treatment) gaat uit van verschillende stadia van gedragsverandering van een cliënt. Deze stadia zijn afgeleid van de cirkel van gedragsverandering van Prochaska en DiClemente. 
Overgenomen uit: Prochaska & DiClemente (1982), “Transtheoretical therapy: Toward a more integrative model of change.” Psychotherapy: Theory, Research, and Practice, 19: 276-288.
In een geïntegreerde dubbele diagnose behandeling moeten de aangeboden interventies aansluiten bij deze stadia van gedragsverandering. Dit kan voorkomen dat een cliënt zich onbegrepen voelt of zich terugtrekt, of dat hulpverleners het gevoel hebben tekort te schieten.
| Stadia van gedragsverandering | Stadia van behandeling | | Vooroverweging | Contact maken | | Overweging | Overtuigen | | Voorbereiding | Motiveren | | Actie | Actieve behandeling | | Consolideren | Terugvalpreventie |
In elk stadium zijn andere passende interventies van belang. U kunt hier voorbeelden van passende interventies voor de verschillende stadia van gedragsverandering bekijken.
Belangrijke stelregel is dat een hulpverlener een accepterende houding aanneemt tegenover de cliënt en geen interventies inzet die niet aansluiten bij het motivatie stadium van de cliënt. Bij cliënten die (nog) niet gemotiveerd zijn voor een behandeling, zet men in op het opbouwen van een behandelrelatie, bijvoorbeeld door het bieden van praktische hulp.
Relevante literatuur over fasegericht behandelen:
- Mueser e.a (2003). Integrated Treatment for dual disorders, a guide to effective practice. New York: The Guilford Press (in vertaling) - Relevante literatuur over IDDT:
http://mentalhealth.samhsa.gov/cmhs/communitysupport/toolkits/cooccurring/ Motiverende gespreksvoering Bij een geïntegreerde behandeling zijn in elke behandelfase de uitgangspunten van motiverende gespreksvoering belangrijk. Motiverende gespreksvoering is een methodiek die cliënten ondersteunt in een veranderproces. Principes van motiverende gespreksvoering:
1.Toon begrip
2.Wijs op discrepantie
3.Vermijd discussies
4.Meegaan met weerstand
5.Bevorder zelfwerkzaamheid Bij motiverende gespreksvoering werkt een hulpverlener aan een relatie die is gebaseerd op samenwerking en eigen verantwoordelijkheid. Gedrag wordt niet veroordeeld, ook al is het zelfdestructief. Niet de doelen van de hulpverlener staan centraal, maar het krijgen van een balans tussen de wensen en gedrag van de cliënt zelf. Constructieve zelfconfrontatie kan gedragsverandering uitlokken doordat het een cliënt duidelijk maakt dat wat hij wil of zegt, niet overeenstemt met wat hij doet. Relevante literatuur over motiverende gespreksvoering: - Schippers, G & J. De Jonge (2002). Motiverende gespreksvoering, Maandblad Geestelijke Volksgezondheid (57), 250-255 - Miller, W.R & S. Rollnick (2002). Preparing people for change. New York: Guilford Press.
|
